Engelli Öğrencilerin Uzaktan (Çevrimiçi) Sınav Talepleri ve Dijital Erişilebilirlik Hakkında Duyuru

Üniversitemizde öğrenim gören engelli öğrencilerimizin eğitim-öğretim ve ölçme-değerlendirme süreçlerine eşit, erişilebilir ve etkin biçimde katılımlarının sağlanması amacıyla, sınavlara ilişkin bireysel gereksinimlerinin değerlendirilmesi ve dijital sınav ortamlarının erişilebilirliğinin gözetilmesi önem arz etmektedir.

Bu kapsamda; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği, Engelli Bireylere Yönelik Sınav Uygulamalarında ve Engelli Kontenjanında Aranacak Sağlık Şartlarına Dair Yönetmelik, 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve Üniversitemizin ilgili düzenlemeleri doğrultusunda aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

1. Uzaktan (Çevrimiçi) Sınav Taleplerinin Değerlendirilmesi: Engel durumları veya süreğen sağlık sorunları nedeniyle yüz yüze sınavlara katılımda güçlük yaşayan öğrencilerimizin, sınavlara bulundukları ortamdan uzaktan (çevrimiçi) katılmalarına yönelik talepleri, ilgili mevzuat ve Üniversitemiz yetkili kurullarının kararları çerçevesinde bireysel olarak değerlendirilecektir.

Bu değerlendirmelerde;

Öğrencinin engel durumu ve bireysel gereksinimleri,
İlgili sağlık raporları ve başvuru belgeleri,
Dersin ve sınavın niteliği,
Ölçme ve değerlendirme esasları,
Sınav güvenliği ve teknik imkânlar,
İlgili mevzuat hükümleri ve Üniversitemiz yetkili kurullarının kararları dikkate alınacaktır.

Engelli öğrenci statüsünde bulunmak, tek başına sınavlara evden çevrimiçi olarak katılma hakkı sağlamamakta olup, söz konusu talepler ilgili mevzuat ve yetkili kurul kararları doğrultusunda değerlendirilecektir.

2. Başvuru Usul ve Esasları: Uzaktan (çevrimiçi) sınava katılma talebinde bulunmak isteyen öğrencilerimizin, sınav tarihinden önce kayıtlı oldukları fakülte dekanlığına veya enstitü, yüksekokul ve meslek yüksekokulu müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir.

Başvurularda, öğrencinin uzaktan sınava katılma gerekçesinin ve talep ettiği düzenlemenin dilekçede açıkça belirtilmesi; ilgili mevzuat kapsamında gerekli sağlık raporları ve diğer belgelerin yetkili birimlere sunulması önem arz etmektedir.

Başvuruların değerlendirilmesinde, Engelli Öğrenci Biriminin ilgili mevzuatta öngörülen görevleri kapsamında görüş ve önerilerinden yararlanılabilecek olup, uygulamalar yetkili akademik ve idari birimlerin kararları doğrultusunda yürütülecektir.

Başvuru sürecinde öğrencilerin sağlık raporları ve kişisel verileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gizlilik ve veri güvenliği esaslarına uygun olarak işlenecektir.

3. Çevrimiçi Sınavlarda Dijital Erişilebilirliğin Sağlanması: 21.06.2025 tarihli ve 32933 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/10 sayılı Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, üniversiteler dâhil ilgili kurum ve kuruluşların web siteleri ile mobil uygulamalarının erişilebilirliğine yönelik düzenlemeler içermektedir.

Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi – A Seviyesi (2026), Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (WCAG 2.2) esas alınarak hazırlanmış olup dijital ortamların erişilebilirliğinin değerlendirilmesinde başvurulabilecek teknik kriterleri içermektedir.

Bu doğrultuda, uzaktan (çevrimiçi) sınav yapılmasının uygun görülmesi hâlinde, kullanılan dijital sistemlerin erişilebilirliği kapsamında aşağıdaki hususların dikkate alınması önem arz etmektedir:

Sınavlarda kullanılan web tabanlı sistemlerin ve mobil uygulamaların erişilebilirlik kriterlerine uygunluğunun gözetilmesi,
Sınav sorularının ve dijital materyallerin ekran okuyucular ve diğer yardımcı teknolojilerle uyumlu biçimde hazırlanması,
Sınav sistemlerinde klavye ile erişim ve kullanım imkânlarının sağlanması,
Sınav içeriklerinde yer alan görsellerin, sınavın ölçme ve değerlendirme amacını bozmayacak şekilde uygun metin alternatifleriyle desteklenmesi,
Sınavlarda kullanılan form alanlarının, yönlendirmelerin ve etkileşimli bileşenlerin erişilebilir olması,
Zaman sınırlamalarından kaynaklanabilecek erişilebilirlik güçlüklerinin değerlendirilmesi ve ilgili sınav mevzuatı kapsamında kararlaştırılan ek süre düzenlemelerinin dijital sisteme yansıtılması,
Erişilebilirlik açısından tespit edilen teknik sorunların ilgili akademik ve teknik birimler arasında koordinasyon sağlanarak değerlendirilmesi.

Dijital sınav ortamlarının erişilebilirliğine ilişkin değerlendirmelerde, 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, ilgili uygulama usul ve esasları ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayımladığı erişilebilirlik kontrol listeleri dikkate alınacaktır.

2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve ilgili erişilebilirlik standartları, uzaktan (çevrimiçi) sınavlara katılım izni verilmesine yönelik doğrudan bir düzenleme niteliğinde olmayıp, web siteleri ve mobil uygulamaların erişilebilirliğine ilişkin esasları kapsamaktadır. Bu doğrultuda, çevrimiçi sınav uygulamalarında dijital erişilebilirliğin sağlanması amacıyla Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (WCAG 2.2) kapsamında A ve AA seviyesindeki ilgili başarı kriterlerinin dikkate alınması önem arz etmektedir. A Seviyesi Kontrol Listesi, erişilebilirlik değerlendirmelerinde başvurulabilecek teknik kaynaklardan biri olup tek başına tüm erişilebilirlik gerekliliklerinin karşılandığı anlamına gelmemektedir.

4. Akademik ve İdari Birimlerin Dikkatine

Engelli öğrencilerimizin uzaktan (çevrimiçi) sınavlara ilişkin taleplerinin değerlendirilmesi ve uygun görülen sınav uygulamalarının erişilebilir şekilde yürütülmesi amacıyla ilgili akademik ve idari birimlerin;

Öğrencilerin bireysel gereksinimlerine ilişkin başvuruların zamanında değerlendirilmesi,
Sınavların uygulanmasına ilişkin akademik, idari ve teknik süreçlerin önceden planlanması,
Kullanılacak dijital sınav platformlarının erişilebilirliğinin gözetilmesi,
Öğrencilerin ihtiyaç duyduğu yardımcı teknolojilerin kullanımına ilişkin gerekli değerlendirmelerin yapılması,
İlgili mevzuat ve yetkili kurul kararları çerçevesinde belirlenen sınav uyarlamalarının uygulanması,
Engelli Öğrenci Birimi ile uzaktan öğretimden sorumlu birimler arasında gerekli koordinasyonun sağlanması,
Öğrencilerin kişisel ve sağlık bilgilerinin gizliliğinin korunması hususlarında gerekli hassasiyeti göstermeleri önem arz etmektedir.

5. İlgili Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

2025/10 Sayılı Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi

21 Haziran 2025 tarihli ve 32933 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genelgeye ulaşmak için tıklayınız.

Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi – A Seviyesi (2026)

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan erişilebilirlik kontrol listesine ulaşmak için tıklayınız.

Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Genelgesi Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönerge

İlgili uygulama yönergesine ulaşmak için tıklayınız.

5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun

Engelli bireylerin eğitim ve öğretime eşit katılımına ilişkin düzenlemeler için tıklayınız.

Engelli Bireylere Yönelik Sınav Uygulamalarında ve Engelli Kontenjanında Aranacak Sağlık Şartlarına Dair Yönetmelik

Engelli öğrencilerin sınav düzenlemelerine ilişkin hükümler için tıklayınız.

Yozgat Bozok Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Yönergesi

Engelli Öğrenci Biriminin görev ve sorumluluklarına ilişkin düzenlemeler için tıklayınız.

Yozgat Bozok Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Mevzuatı

Uzaktan öğretim ve sınav uygulamalarına ilişkin düzenlemeler için tıklayınız.

Engelli öğrencilerimizin eğitim-öğretim ve sınav süreçlerine eşit ve etkin katılımlarının sağlanması amacıyla ilgili öğrencilerimize ve akademik birimlerimize önemle duyurulur.

Yozgat Bozok Üniversitesi

Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü